کدام پارچه‌ها آب می‌روند؟

تهیه پارچه بدون آبرفت از نیازهای علاقه‌مندان به پارچه بوده و خیاطان دوست دارند تا بهترین پارچه‌ها را داشته باشند. ما انواع مختلف و متنوعی از پارچه‌ها را داریم که ممکن است باتوجه‌به نوع نخ به‌کاررفته در آن در شرایط مختلف به آبرفت پارچه دچار شوند و تغییر اندازه بدهند.
 

آبرفت چیست؟

آبرفت به پدیده‌ای گفته می‌شود که طی آن، پارچه پس از شست‌وشو (معمولاً اولین بار) کمی جمع می‌شود و از اندازه اولیه‌اش کوچک‌تر می‌شود. این تغییر سایز ممکن است در طول، عرض یا هر دو جهت پارچه اتفاق بیفتد. درصد آبرفت به نوع پارچه، شیوه تولید، الیاف به‌کار رفته و حتی نحوه شست‌وشو بستگی دارد.

چرا پارچه‌ها آب می‌روند؟ دلایل اصلی آبرفت:

• وجود الیاف طبیعی: پارچه‌هایی مانند پنبه، کتان، ویسکوز و پشم، ساختاری دارند که در تماس با آب، منقبض می‌شود. این الیاف هنگام تولید کشیده می‌شوند و با شست‌وشو به حالت اولیه بازمی‌گردند.
• عدم تثبیت حرارتی در فرایند تولید: برخی از پارچه‌ها در مرحله نهایی تولید، تثبیت حرارتی نمی‌شوند. همین موضوع باعث می‌شود که با اولین شست‌وشو، ساختار آن‌ها دچار تغییر شود.
• شست‌وشوی نادرست: استفاده از آب داغ، خشک‌کن‌های پرحرارت یا مواد شوینده نامناسب، می‌تواند باعث افزایش آبرفت در پارچه‌هایی شود که حتی در حالت عادی هم پتانسیل آن را دارند.
• تراکم بافت پارچه: پارچه‌های با تراکم پایین یا بافت‌های آزادتر، بیشتر مستعد تغییر شکل و آبرفت هستند.

نکته مهم این است که همه پارچه‌ها آبرفت یکسانی ندارند. بعضی ممکن است فقط یک یا دو درصد جمع شوند، در حالی ‌که برخی دیگر ممکن است تا ده درصد یا بیشتر هم تغییر اندازه داشته باشند. برای همین شناخت نوع پارچه و تجربه کار با آن اهمیت زیادی دارد.

کدام پارچه‌ها آب می‌روند؟

وقتی صحبت از آبرفت پارچه می‌شود، خیلی‌ها نمی‌دانند که برخی الیاف خاص، ذاتاً مستعد جمع ‌شدن بعد از شست‌وشو هستند. در این بخش دقیقاً بررسی می‌کنیم چه پارچه‌هایی آب می‌روند و چرا باید هنگام انتخاب و استفاده از آن‌ها دقت بیشتری داشت:

• پنبه (نخ)
  پنبه یکی از پرکاربردترین و محبوب‌ترین پارچه‌های دنیاست. اما این پارچه‌ی تنفس‌پذیر و طبیعی، به‌شدت آبرفت دارد؛ مخصوصاً اگر قبل از دوخت، پیش ‌تراش نخورده باشد.
  نکته: همیشه قبل از دوخت پارچه‌های نخی، آن را بشویید و بگذارید کاملاً خشک شود.
• کتان
  پارچه کتان معمولاً خنک، شیک و مناسب تابستان است. ولی مثل پنبه، چون از الیاف طبیعی ساخته شده است، درصد قابل توجهی آبرفت دارد.
• پیشنهاد: شست‌وشو با آب سرد و خشک ‌کردن در سایه به کنترل آبرفت کمک می‌کند.
• ویسکوز
  این پارچه ظاهر لوکسی دارد و خیلی از افراد برای لباس‌های سبک تابستانی از آن استفاده می‌کنند. اما ویسکوز هم مثل الیاف طبیعی، آبرفت دارد و اگر با حرارت بالا شسته شود، جمع شدن آن بیشتر می‌شود.
• پشم
  پارچه‌های پشمی معمولاً در فصل‌های سرد استفاده می‌شوند، اما به‌خاطر ساختار الیاف طبیعی‌شان، اگر درست شسته نشوند، ممکن است تا چند سایز کوچک شوند.
  نکته کلیدی: پشم را نباید با ماشین لباسشویی شست؛ بهترین گزینه شست‌وشوی دستی یا خشکشویی حرفه‌ای است.
• پارچه‌های ترکیبی (مانند نخ-پلی‌استر)
  بعضی پارچه‌ها ترکیبی از الیاف طبیعی و مصنوعی هستند. مثلاً نخ‌ پلی‌استر معمولاً آبرفت کمتری نسبت به پنبه خالص دارد، اما هنوز احتمال جمع شدن در حد ۲ تا ۵ درصد وجود دارد.
• پارچه‌های تریکو و کشی
  اگر چه تریکو و پارچه‌های کشی معمولاً از الیاف مصنوعی هستند، اما بعضی مدل‌ها که ترکیب طبیعی دارند، ممکن است آبرفت داشته باشند. به خصوص اگر با حرارت زیاد خشک شوند.